TW1Kada su u pitanju mediji, barem je na televiziji predstavljanje gej, lezbejki i biseksualnih osoba najzad učestalo i postalo raznoliko u poslednjih deset godina, ali predstavljanje transrodnih likova ipak ostaje poprilično retko u odnosu na druge. Čak i danas, ovih nekolicina prikaza trans osoba često su nažalost vrlo problematični, mada ima i mnogo filmova i televizijskih emisija koje zaslužuju priznanje za kompleksna i verna predstavljanja transrodnih likova.

Primeri koje navodimo svakako nisi jedni, već naš izbor likova za pamćenje na koje smo nailazili tokom godinama, a koji su pomogli da se promeni način na koji publika gleda na trans zajednicu. Za više informacija, posetite našu veb stranicu posvećenu Nedelji transrodnosti kao i listu dešavanja u vezi sa ovom manifestacijom.

garp robertamuldoon2The World According to Garp (1982) – Zasnovana na poznatom romanu Džona Irvinga, filmska adaptacija u kojoj Džon Litgou igra bivšeg fudbalera, trans osobu Robertu Maldun, koja živi u domu za žene žrtve nasilja, a koju vodi majka glavnog lika. Smatra se da je Roberta jedna od prvih pozitivno prikazanih trans likova na mejnstrim filmu, snimljenom za masovnu publiku.

secondserve1Second Serve (1986) – Jedna od najpoznatijih trans žena u istoriji, profesionalna teniserka Rene Ričards, predstavljena je u TV filmu za CBS 1986. U filmu je igra Vanesa Redgrejv, a njena odlična gluma donela joj je nominaciju za nagradu Emi.

Tales mrsmadrigalTales of the City (1993) – Sigurno jedan od najomiljenijih transrodnih likova, enigmatična stanodavka gospođa Madrigal je u mnogo čemu srce književne serije autora Armisted Mopina pod nazivom Tales of the City. Godinama nakon što je prvi put objavljeno, ovo delo je adaptirano u nekoliko mini serija i filmova na stanici PBS i Showtime, u kojima se pojavljuje Olimpija Dukakis u ulozi jake žene, Madrigal.

priscilla terencestampThe Adventures of Priscilla, Queen of the Desert (1994) – Iako je izuzetno poznata po svojim ekstravagantnim drag performansima, Prisila je isto tako bitna zbog dirljivog nastupa Terensa Stempa, kao osetljive i zrele transrodne performerke Bernadet, koja na kraju pronalazi ljubav sa mehaničarom Bobom u unutrašnosti Australije.

mavieenroseMa Vie en Rose (My Life in Pink) (1997) – Kada je ovaj francuski film izašao 1997, rodno neutralna deca su i dalje bila nepoznanica i kontroverzna tema za većinski deo publike. Ali ova ljudska i predivno snimljena priča o detetu koje se identifikuje kao devojčica uprkos pritisku zajednice i porodice da se konformira, ostavila je dubok utisak i na kritičare i na gledaoce.

boysdontcryBoys Don’t Cry (1999) – Ubistvo Brendona Tine i njegovih prijatelja ostaje jedan od najtragičnijih zločina iz mržnje u poslednjih nekoliko decenija, ali relativno mali broj ljudi je bio upoznat sa Brendonovom pričom, dok je Kimberli Pirs nije adaptirala i snimila film Boys Don’t Cry 1999. Hilari Svonk je osvojila Oskara za ulogu Brendona, a milioni su najzad saznali ko je on bio, šest godina nakon njegove smrti.

southerncomfortSouthern Comfort (2002) – Snimljeno je mnogo dokumentaraca o iskustvima transrodnih osoba u periodu od nekoliko godina, ali je Southern Comfort ostao jedan od najličnijih i vrlo jedinstven među njima. Film beleži život trans muškarca Roberta Idsa, i njegovo  zaljubljivanje u transrodnu ženu Lolu, pre nego što podlegne teškoj bolesti.

normal tomwilkinsonNormal (2003) – HBO je producirao ovaj film o radniku fabrike na američkom srednjem zapadu koji se autuje kao trans osoba.Tom Vilkinson je u ulozi muža Roja, koji otkriva da je ušao u proces tranzicije i da postaje Rut. Iako je u početku šokirana, njegova žena Irma (Džesika Lang) na kraju odlučuje da ostane uz Rut, uprkos odbacivanju od strane članova njihove zajednice. I Vilkinson i Lang su bili nominovani za Emi nagradu i Zlatni globus za uloge u ovom filmu.

transamericaTransAmerica (2005) – Kao što je pravilo kod mnogih filmova o transrodnim životima, izuzetno cenjena i hvaljena gluma u ovom filmu pomogla mu je da dopre do većeg dela mejnstrim publike, nego što bi to inače bio slučaj. Felisiti Hafman glumi transrodnu ženu Bri, čiji se život zakomplikuje kada shvati da ima sina za kog nije znala da postoji.

TransgenerationpromophotoTransGeneration (2005) – I dalje jedan od visoko kotiranih programa koji se bave transrodnom egzistencijom, TransGeneration, u produkciji Sundance Channel, je dokumentarna serija od 8 epizoda, koja prati živote četvoro transrodnih mladih ljudi na studijama. Pored toga što propituje emocionalne i medicinske elemente razlilitih faza tranzicije, serija stavlja naglasak na vrlo ljudska iskustva kroz koja ovi mladi ljudi prolaze, uključujući tu i porodične probleme, studentski stres i njihove nade i snove o budućnosti.

dirtysexymoney carmelitaUgly Betty & Dirty Sexy Money (2007) – Čak i pošto su gej muškarci i lezbejke postale uobičajena pojava na televiziji, decenijama su transrodne osobe bile prikazivane samo sporadično i često na jedan vrlo problematičan način. Serije kao što su The Education of Max Bickford i The L Word predstavljale su autentične i pionirske priče sa stalnim i povremenim transrodnim likovima, ali sve se promenilo 2007. kada su se pojavila dva programa na tv mrežama sa transrodnim likovima i to u udarnim televizijskim terminima. U seriji Ugly Betty (ABC), Aleksis Mid prelazi put od sporedne zloće, do komlikovanije uloge beskrupulozne urednice i novinskog izdavača. Negde u isto vreme, mreža je premijerno prikazala i seriju Dirty Sexy Money, u kojoj je se pojavljuje i transrodni lik po imenu Karmelita, koju igra transrodna glumica Kendis Kejn. Bio je to prvi put da mejnstrim tv mreža ima i transrodne likove u tako bitnim serijama, koje su pratili milioni gledalaca.

antm isiskingAmerica’s Next Top Model (2008) – Serija koja je dugo emitovana, America’s Next Top Model, imala je i prvu trans takmičarku 2008, kada se pojavljuje Izis King u 11. sezoni emitovanja. King je postala otvorena zaštitnica transrodne zajednice, i čak je ponovo učestvovala u ovom programu u nedavno emitovanoj „All Stars“ sezoni. 

katelynn-cusanelli-real-worldThe Real World (2009) – Najduže emitovan rijaliti na televiziji, MTV-jev The Real World imao je brojne učesnike tokom godina koji su bili LGB, ali je 2008. najzad uključio jednu transrodnu osobu. Kejtlin Kuzaneli je učestvovala u 21. sezoni programa smeštenog u Bruklin, i MTV-jevim gledaocima se predstavila kao Amerikanka italijanskog porekla, koja trenira borilačke veštine i kompjuterski je geek, mašta da se jednog dana uda za svog momka Majka, a uzgred je i trans osoba.

Chaz-Bono-Dancing-With-the-StarsDancing with the Stars (2011) – Uprkos tome što se emisija fokusira na takmičenje u plesu, pojavljivanje Čaz Bona u hit serijalu Dancing With the Stars izazvalo je veliku pažnju prošle godine i višenedeljne diskusije između konzervativnih eksperata i onih koji su slavili njegovo učešće kao trijumf vidljivosti trans osoba. Na kraju je Čaz naravno pokazao da je takmičar kao i svi drugi, izdržao teške pripreme, nervozu oko nastupa i tremu, i istrajao i u svojim nadama i očekivanjima.

Degrassi-adam-season12-03 0Degrassi (2010-2013) – Zahvaljujući kanalu TeenNick, američki gledaoci  mogu da uživaju u kanadskoj tinejdž sapunici Degrassi, koja je imala pozamašan broj likova koji su gej, lezbejke i biseksualci/ke, posebno u poslednjih deset godina. Godine 2010, ova serija je uvela trans tinejdžera Adama Toresa, čija je realistična priča donela seriji nagradu Peabody i nominaciju za Emi. Voljen od strane Degrassi fanova, Adam je ubrzo postao jedan od najomiljenijih muških likova u seriji. Pojavio se u 128 epizoda, u raznolikim pričama i situacijama, od problema sa devojkama, takmičenja bendova do svakodnevnih školskih problema. Nažalost, lik Adama gine u saobraćajnoj nesreći prošlog leta, a kreatori serije su iskoristili njegovu smrt da ukažu na opasnosti korišćenja mobilnog telefona za volanom.

GLEE-Season-4-Episode-11-Sadie-Hawkins-4Glee (2012-2013) – Glee je oduvek bila jedna od najinkluzivnijih serija zahvaljujući likovima koji su gej, lezbejke i biseks, a koji/e su imali/e značajne uloge od samog početka emitovanja. Prošle godine gledaoci su upoznati sa jednim novim likom, Junik Adams, transrodnom vokalnom boginjom, koja je vremenom postala redovna učenica i članica glee kluba u školi Mekinli. Ove sezone je njena uloga podignuta na viši nivo, što je učinilo jedinim stalnim trans likom na televiziji, bilo da su u pitanju regularni TV kanali ili kablovska.

OITNB-sophiaOrange is the New Black (2013- ) – Dominantnost digitalne distribucije dovela je do toga da su i sami digitalni provajderi krenuli s biznisom kreiranja sadržaja, što je rezultiralo nekim od najuzbudljivijih i najoriginalnijih serija u poslednjih nekoliko godina. Među njima je i serija Orange is the New Black (Netflix), koja prati živote nekoliko štićenica jednog kazneno-popravnog doma. Jedna od protagonistkinja serije je Sofija, transrodna osoba koju igra trans glumica i aktivistkinja Lavren Koks. Sofijina priča tiče se pravih životnih problema s kojima se zatvorene transrodne žene suočavaju, dok se istovremeno kreira složen portret ženskog lika koju pokreću njena (ponekad konfliktna) želja da ostane dosledna sebi i sačuva svoju porodicu.

Prevod: MJ
Izvor:  www.glaad.org

Transrodnost

  • Hana Konatar: Nisam postala žena tek tako, ja sam oduvijek to bila +

    Hana Konatar: Nisam postala žena tek tako, ja sam oduvijek to bila Hana Konatar, aktivistkinja Spektre, u intervju za FOS medij podelila je svoju ličnu priču i govorila o  važnosti prajda za društvo. Opširnije...
  • SAD: Mladi smatraju da trans osobe treba da koriste koje god toalete žele +

    SAD: Mladi smatraju da trans osobe treba da koriste koje god toalete žele Trans osobama treba dozvoliti da koriste koje god toalete žele, odnosno one u kojima se osećaju prijatno, zato što „nisu seksualni prestupnici/e“, smatra većina mladih ispitanika/ca u istraživanju koje je Opširnije...
  • Feministički prikazi trans žena: Odlomak iz knjige Whipping girl Džulije Serano +

    Feministički prikazi trans žena: Odlomak iz knjige Whipping girl Džulije Serano Odlomak iz knjige Džulije Serano, Whipping girl, A Transsexual Woman on Sexism and the Scapegoating of Femininity, koja predstavlja transfeministički manifest, s glavnom premisom da su koreni transfobije u seksizmu i da Opširnije...
  • Jedanaesta verzija Međunarodne klasifikacije bolesti i trans i rodno različite osobe: zajednička izjava +

    Jedanaesta verzija Međunarodne klasifikacije bolesti i trans i rodno različite osobe: zajednička izjava Ovo je zajednička izjava za javnost mreža, organizacija i programa koje su bile uključene u proces izrade ICD-11 kada su u pitanju trans i rodno različite osobe, a koja sadrži Opširnije...
  • Vlasti koriste mehanizme iscrpljivanja da bi osobe sa trans identitetom odustale od svojih prava +

    Vlasti koriste mehanizme iscrpljivanja da bi osobe sa trans identitetom odustale od svojih prava Tekst napisan povodom tribine u organizaciji Centra za unapređivanje pravnih studija u Medija centru 20. 2. 2019. O pravnom položaju trans osoba kod nas govore Milan Agata Đurić, Jelena Simić Opširnije...
  • 1